Untitled Document

  ข้อมูลจังหวัดนครราชสีมา




 
ข้อมูลพื้นฐานจังหวัดนครราชสีมา

 

ประวัติจังหวัดนครราชสีมา
                เมืองนครราชสีมา เป็นเมืองโบราณเมืองหนึ่งในอาณาจักรไทย แต่เดิมตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ในท้องที่อำเภอสูงเนิน ห่างจากตัวเมืองปัจจุบันประมาณ 31 กิโลเมตร คือ เมือง"โคราช" หรือ "โคราฆะ" กับเมือง "เสมา" ทั้งสองเมืองดังกล่าว เคยเจริญ รุ่งเรืองมาก ในสมัยขอมแต่ปัจจุบันเป็นเมืองร้าง ตั้งอยู่ริมฝั่งลำตะคอง สมัยกรุงศรีอยุธยา ในแผ่นดินสมเด็จพระนารายณ์มหาราช (พ.ศ. 2199-2231) โปรดให้สร้างเมืองสำคัญที่อยู่ชายแดน ให้มี ป้อม ปราการ จึงให้ย้ายเมืองที่ ตำบลโคราช อำเภอสูงเนิน มาสร้างเมืองที่มีป้อมปราการและคูน้ำล้อมรอบขึ้นใหม่ ในที่ซึ่งอยู่ ในปัจจุบัน แล้วเอานามเมืองใหม่ทั้งสอง คือเมืองเสมา กับเมืองโคราฆะ มาผูกเป็นนามเมืองใหม่ เรียกว่าเมืองนครราชสีมา แต่คนทั่วไป เรียกว่า เมืองโคราช เมืองนี้กำแพงก่อด้วยอิฐ มีใบเสมาเรียงรายตลอด มีป้อมกำแพงเมือง 15 ป้อม 4 ประตู สร้างด้วยศิลาแลง มีชื่อดังต่อไปนี้
          - ทางทิศเหนือ ชื่อประตูพลแสน นัยหนึ่งเรียกประตูน้ำ
          - ทางทิศใต้ ชื่อประตูชัยณรงค์ นัยหนึ่งเรียกประตูผี
          - ทางทิศตะวันออก ชื่อประตูพลล้าน นัยหนึ่งเรียกประตูตะวันออก
          - ทางทิศตะวันตก ชื่อประตูชุมพล
          ประตูเมืองทั้ง 4 แห่งนี้ มีหอรักษาการอยู่ข้างบนทำเป็นรูปเรือน (คฤหาสถ์) หลังคามุงด้วยกระเบื้องดินเผามีช่อฟ้าใบระกาเหมือนกัน ทุกแห่ง ในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ 1 ทรงจัดการปกครองหัวเมืองทางแผ่นดินสูงตอนริมแม่น้ำโขง เป็นประเทศราช 3 เมือง คือ เมืองเวียงจันทร์ เมืองคมพนม และเมืองนครจำปาศักดิ์ ให้เมือนครราชสีมา ปกครองเมืองกรมการป่าดง และเมืองดอนที่ไม่ขึ้นต่อ ประเทศราช ทั้ง 3 และกำกับตรวจตราเมืองประเทศราชเหล่านั้นด้วย แล้วยกฐานะเมืองนครราชสีมาเป็นเมืองเอก ผู้สำเร็จราชการ มียศเป็นเจ้าพระยา เจ้าพระยาเมืองนครราชสีมาคนแรกชื่อเดิมคือ ปิ่น ณ ราชสีมา และในรัชกาลนี้เมืองนครราชสีมา ได้นำช้าง เผือก 2 เชือก ที่คล้องได้ในเขตอำเภอภูเขียว ซึ่งน้อมเกล้าถวายและได้โปรดเกล้าฯให้ขึ้นระวางเป็นพระอินทร์ไอยรา และพระเทพ กุญชรช้างเผือก เมื่อส่งเข้าเมืองยังคงเก็บรักษาไว้ในศาลเจ้าพ่อช้างเผือกอยู่ริมถนนมิตรภาพ ตรงข้ามโรงเรียนสุรนารีวิทยา ในสมัยรัชกาลที่ 4 เมืองนครราชสีมา มีความเจริญมากขึ้น เป็นศูนย์กลางค้าขายของหัวเมืองทางตะวันออก เพราะมีสินค้าที่พ่อค้า ต้องการมาก เช่น หนังสัตว์ เขาสัตว์ นอแรด งา ไหม พวกพ่อค้าเดินทางมาซื้อสินค้าเหล่านี้แล้วส่งไปจำหน่ายที่กรุงเทพฯ และนำ สินค้าจากกรุงเทพฯมาจำหน่ายในหัวเมืองตะวันออก โดยตลาดกลางอยู่ที่เมืองนครราชสีมา และในปี พ.ศ. 2434 (ร.ศ. 1110) พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 ได้โปรดให้รวบรวมหัวเมืองในเขตที่ราบสูงเป็น3มณฑลคือ
          1. มณฑลลาวพวน มีเมืองหนองคาย เป็นที่ว่าการมณฑล
          2. เมืองลาวกาว มีเมืองนครจำปาศักดิ์ เป็นที่ว่าการมณฑล
          3. เมืองลาวกลาง มีเมืองนครราชสีมา เป็นที่ว่าการมณฑล
 
 
           ต่อมาเมื่อได้จัดหัวเมืองเป็นมณฑลเทศาภิบาลทั่วทั้งพระราชอาณาเขตได้เปลี่ยนนามมณฑลทั้ง 3 เสียใหม่ คือมณฑลลาวพวน เป็นมณฑลอุดร มณฑลลาวกาว เป็นมณฑลร้อยเอ็ด มณฑลลาวกลางเป็นมณฑลนครราชสีมา ในสมัยรัชกาลที่ 7 พ.ศ. 2475 หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบประชาธิปไตย แล้วได้ยกเลิกการจัดหัวเมืองมณฑล เทศาภิบาล และจัดใหม่เป็นภาคมณฑลนครราชสีมา เป็นภาคที่ 8 มีหัวเมืองอยู่ในความปกครอง จังหวัด คือ จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดชัยภูมิ จังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดสุรินทร์ จังหวัดศรีษะเกษ และจังหวัดอุบลราชธานี
 
           ตั้งที่ว่าการอยู่ที่จังหวัดนครราชสีมา ในปี พ.ศ. 2476 ได้เกิดกบฏบวรเดช โดยมีพลเอกพระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าบวรเดช อดีตเสนาบดีกระทรวงกลาโหม เป็นหัวหน้า ทำการยึด เมืองนครราชสีมา เป็นกองบัญชาการ เพื่อรวบรวมกำลังพล ในการที่จะเข้ายึดพระนคร เพื่อบังคับให้คณะรัฐบาลของ พลเอกพระยา พหล พลพยุหเสนา ลาออก ในการก่อกบฏครั้งนี้ ข้าราชการในเมืองนครราชสีมาส่วนหนึ่ง ถูกควบคุมตัวไว้ ส่วนประชาชนถูกหลอกลวงว่าได้เกิดเหตุการณ์ ไม่สงบขึ้นในพระนคร ทหารจึงจำเป็นต้องไประงับเหตุการณ์ ต่อเมื่อได้รับทราบแถลงการณ์ของรัฐบาล จึงเข้าใจว่าการกระทำของ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าบวรเดช เป็นกบฏ ดังนั้น ข้าราชการที่ถูกคุมขังจึงพยายามหลบหนีเอาตัวรอดไปอยู่เมืองไซ่ง่อน ในวันที่ 25 ตุลาคม 2476 รัชกาลที่ 9 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและพระนางเจ้าพระบรมราชินนยารถ ได้เสด็จเยี่ยมพสนิกรภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ครั้งแรก และได้ประทับแรมที่ จังหวัดนครราชสีมา เมื่อ พ.ศ. 2498 และได้เสด็จพระราชดำเนินมาเยี่ยมพสกนิกรชาวเมือง นครราชสีมาอีกหลายครั้ง

หมายเหตุ : ที่มาจากหนังสือประวัติมหาดไทยส่วนภูมิภาค จังหวัดนครราชสีมา พ.ศ. 2526

          จังหวัดนครราชสีมา ตั้งอยู่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทย ห่างจากกรุงเทพมหานคร 255 กิโลเมตร มีเนื้อที่ประมาณ 20,493.964 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 12,808,728 ไร่ มีอาณาเขตติดต่อกับจังหวัดใกล้เคียง ดังนี้
          ทิศ เหนือ           ติดต่อกับ         จังหวัดชัยภูมิ และจังหวัดขอนแก่น
          ทิศใต้                ติดต่อกับ         จังหวัดนครนายก จังหวัดปราจีนบุรี และจังหวัดสระแก้ว
          ทิศตะวันออก     ติดต่อกับ         จังหวัดบุรีรัมย์ และจังหวัดขอนแก่น
          ทิศตะวันตก       ติดต่อกับ         จังหวัดสระบุรี และจังหวัดลพบุรี

 ส่วนบริหารราชการส่วนกลาง
การบริหารราชการส่วนภูมิภาค


1.   อำเภอเมือง  มี 21 ตำบล    2.  อำเภอครบุรี   มี  12 ตำบล
3.   อำเภอเสิงสาง               มี  6 ตำบล     4.  อำเภอคง                         มี  10 ตำบล
5.   อำเภอบ้านเหลื่อม         มี  4  ตำบล        6.  อำเภอจักราช                 มี    8 ตำบล
7    อำเภอโชคชัย               มี 10 ตำบล     8.  อำเภอด่านขุนทด            มี  16 ตำบล
9.   อำเภอโนนไทย             มี 10 ตำบล        10.  อำเภอโนนสูง               มี  15 ตำบล
11.  อำเภอขามสะแกแสง    มี  7 ตำบล       12.  อำเภอบัวใหญ่              มี  10 ตำบล
13.  อำเภอประทาย            มี 13 ตำบล   14 .  อำเภอปักธงชัย            มี  16 ตำบล
15.  อำเภอพิมาย                มี 12 ตำบล       16.  อำเภอห้วยแถลง           มี  13  ตำบล
17.  อำเภอชุมพวง              มี  9  ตำบล      18.  อำเภอสูงเนิน                 มี  15  ตำบล
19.  อำเภอขามทะเลสอ      มี  5  ตำบล       20.  อำเภอสีคิ้ว                    มี  12  ตำบล
21.  อำเภอปากช่อง            มี 12 ตำบล       22.  อำเภอหนองบุนนาก      มี    9  ตำบล
23.  อำเภอแก้งสนามนาง    มี  5  ตำบล       24.  อำเภอโนนแดง               มี    5  ตำบล
25.  อำเภอวังน้ำเขียว          มี  5  ตำบล        26.  อำเภอเฉลิมพระเกียรติ    มี    5  ตำบล
27.  กิ่งอำเภอเทพารักษ์      มี  4 ตำบล       28.  กิ่งอำเภอเมืองยาง         มี    4  ตำบล
29.  กิ่งอำเภอพระทองคำ    มี  5  ตำบล      30.  กิ่งอำเภอลำทะเมนชัย    มี    4  ตำบล
31.  กิ่งอำเภอบัวลาย           มี  4 ตำบล      32.  กิ่งอำเภอสีดา                 มี    5  ตำบล
 
การบริหารราชการส่วนท้องถิ่น     เป็นการบริหารราชการซึ่งส่วนกลางมอบอำนาจให้ท้องถิ่นดำเนินการเอง  โดยมีคณะหรือบุคคลที่ราษฎรในท้องถิ่นเลือกตั้งเข้ามาตามวิถีทางประชาธิปไตย  เพื่อเป็นผู้บริหาร  ทั้งนี้จะมีงบประมาณเป็นของตนเอง  และมีอิสระในการบริหารงานพอสมควรแบ่งได้ดังนี้
          1.  องค์การบริหารส่วนจังหวัด   1  แห่ง   องค์การบริหารส่วนจังหวัดนครราชสีมา  
                               2.  เทศบาลนคร
                               3.  เทศบาลตำบล
                               4. องค์การบริหารส่วนตำบล
 
               

คำขวัญประจำจังหวัด

 

“เมืองหญิงกล้า ผ้าไหมดี หมี่โคราช ปราสาทหิน ดินด่านเกวียน”
(คำขวัญเดิม โคราช ลือเลื่อง เมืองก่อนเก่า นกเขาคารม อ้อยคันร่ม ส้มขี้ม้า ผ้าหางกระรอก)

อักษรย่อ :   นม

สีประจำกลุ่มจังหวัด :  สีแสด (สีส้ม)

สัญลักษณ์ประจำจังหวัด

 




 

รูปอนุสาวรีย์ท้าวสุรนารี ประดิษฐานอยู่หน้า ประตูชุมพล ประตูเมืองทางด้านทิศตะวันตก

                  หมายถึง วีรกรรมอันกล้าหาญที่ท้าวสุรนารีได้กอบกู้เมืองนครราชสีมา จากกองทัพของเจ้าอนุวงศ์แห่งเวียงจันทน์ไว้ได้  ซึ่งตราประจำจังหวัดนครราชสีมา ภาพนี้มีฐานะเป็นตราราชการ ตามประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง กำหนดภาพเครื่องหมายราชการ ตามพระราชบัญญัติเครื่องหมายราชการ พุทธศักราช 2482 (ฉบับที่ 214) [ว่าด้วยการกำหนดเครื่องหมายราชการประจำจังหวัด 76 จังหวัด]




 

ต้นไม้ประจำจังหวัด   :    ต้นสาธร (เดิมคือต้นราชพฤกษ์) ต้นไม้พระราชทานประจำจังหวัดนครราชสีมา (สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ทรงโปรดพระราชทานกล้าไม้มงคล พระราชทานประจำจังหวัดนครราชสีมา เมื่อวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2537 ณ ศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิติ์ และจังหวัดได้ทำพิธีปลูกเมื่อวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2537 ณ บริเวณหน้าศาลากลางจังหวัดนครราชสีมา)

ข้อมูลทั่วไปของต้นสาธร

-    ชื่อวิทยาศาสตร์  Millettia leucantha Kurz.

-    ชื่อสามัญ Papilionaceae

-    วงศ์ LEGUMINOSAE

-    ชื่ออื่น กระเจ๊าะ ขะเจ๊าะ

ลักษณะทั่วไป

-    ไม้ยืนต้น ผลัดใบ สูง 18-20 เมตร เปลือกสีเทา เรือนยอดเป็นพุ่มทึบ

-    ใบอ่อนและยอดอ่อนมีขนยาว ใบ ประกอบแบบขนนกปลายเดี่ยว เรียงสลับ ใบย่อยติดเป็นคู่ตรงกันข้าม 3-5 คู่ แผ่นใบย่อยรูปรีกว้าง 3.5 - 5 เซนติเมตร ยาว 5-12 เซนติเมตรปลายแหลม โคนมน

-    ดอก สีขาว รูปดอกถั่วสีชมพูอ่อน ออกเป็นช่อตามง่ามใบและปลายกิ่ง เดือนมีนาคม พฤษภาคม และฝักแก่ เดือนพฤษภาคม – สิงหาคม

-    ผล  เป็น ฝัก แบน กว้างประมาณ 2 เซนติเมตร ยาว 4-10 เซนติเมตร (แบนคล้ายฝักมีด)

-    เมล็ด รูปโล่ เส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1.3 เซนติเมตร

นิเวศวิทยา  :  ชอบอยู่ตามสภาพดินร่วน แสงแดดจัด ต้องการน้ำและความชื้นมาก พบขึ้นในป่าเบญจพรรณใกล้แหล่งน้ำทั่ว ๆ ไป ขยายพันธุ์ โดยเมล็ด

ประโยชน์    :  เนื้อไม้ใช้ในการก่อสร้างและเครื่องเรือน
 





ผู้อำนวยการ


ดร.สำราญ หงษ์กลาง
ผู้อำนวยการวิทยาลัยอาชีวศึกษานครราชสีมา

สารสนเทศงานบริหารจัดการ

ระบบบริการ นักเรียน นักศึกษา

เว็บกลางบริการของภาครัฐ

Link ที่เกี่ยวข้อง


สถิติการเข้าใช้งาน

ผู้เข้าชมล่าสุด
1713163
Untitled Document